داشت لغو نمود . « 1 » نكته‌اى كه بايد در اين مورد يادآورى شود اين است كه سياست استعمارى و بسط نفوذ روسيه از مدت‌ها پيش در شبه جزيره بالكان كه جزء متصرفات امپراتورى عثمانى بود ، ظهور كرده بود و تلاش و سعى تزارها براى شكافتن راه قفقازيه و به دست آوردن معابر برزخ مزبور بيشتر از لحاظ راه يافتن به آسياى صغير و به منظور تسلط بر درياى سياه و محاصره‌ى نظامى خاك عثمانى بود و چون دولت روسيه در جنگ‌هاى بالكان و كريمه با مقاومت دول اروپايى غربى و از جمله انگلستان كه به يارى عثمانى برخاسته بودند مواجه شد ، مىخواست از راه قفقازيه به خاك آسيايى عثمانى حمله ببرد و بديهى است كه كشمكش‌ها و اختلافات بىمورد دو دولت بزرگ اسلامى ( ايران و عثمانى ) خود عامل بزرگى براى پيشرفت سياست‌هاى استعمارى روس و انگليس به شمار مىآمد . اگر ميان دو دولت همجوار و هم‌كيش ايران و عثمانى وحدت و اتفاق و اتحاد نظامى برقرار مىشد ، هم در جبهه‌ى قفقازيه و هم در جبهه‌ى بالكان از پيشرفت و نفوذ نظامى روسيه به خوبى جلوگيرى به عمل مىآمد ولى به شرحى كه خواهد آمد پاره‌اى تعصبات بىمورد مذهبى همواره از حصول وحدت و اتفاق ميان اين دو دولت جلوگيرى كرد .

--> ( 1 ) - رابرت گرانت واتسن انگليسى در كتاب تاريخ قاجار مىنويسد : « دولت ايران مدعى بود كه اقدام روسيه در دفعه‌ى اول براى تصرف منطقه‌ى گوگچه غاصبانه و تجاوز به ايران بوده لذا دولت ايران خود را ذىحق مىدانست هزينه‌ى تمام مدت جنگ را از دولت انگليس مطالبه نمايد . اين ادعا مورد تأييد دولت انگليس واقع نگرديد و پذيرفته نشد ، چون دولت انگليس معتقد بود كه دولت ايران اول به روسيه حمله كرده و در حقيقت دولت ايران متجاوز شناخته مىشود . . . در اين مورد سرجان ماكدونالد ( سفير انگليس در تهران ) خدمت ذىقيمتى نسبت به دولت متبوعه خود انجام داد و دولت انگليس را از تعهدى كه نسبت به دولت ايران داشت نجات داد و از طرفى پرداخت دويست هزار تومان در آن ساعات بحرانى براى دولت ايران خيلى ارزنده بود . »